Жоўты колер

"Жоўты" — колер з даўжынёй хвалі ад 565 нм да 590 нм. З'яўляецца дадатковы колердадатковым колерам да сіні колерсіняга. Аднак у старажытнасці, з-за недасканаласці пігментаў, яго разглядалі як дадатковы да пурпурныпурпурнага.

Адзін з стандартызаваных адценняў жоўтага з'яўляецца кампанентам сістэмы CMYK.
Яго Шаснаццатковая сістэма злічэнняшаснаццатковае пазначэнне ў сістэме RGB — ffff00.

Прыродныя эталоны і ўзоры жоўтага колеру
надае колер яечным жаўткам

Спектральныя крыніцы
Жоўтая лінія эмісійны спектрэмісійнага спектру іоныіонаў натрыйнатрыю.
Жоўтая охра і жоўты пясок абавязаныя сваім колерам іоныіонам Валентнасцьтрохвалентнага жалезажалеза.

Арганічныя рэчывы жоўтага колеру
Афарбоўка Яйкаяечнага жаўтка выкліканая расліннымі каратынамі.
Жоўтае восеньскае лісце афарбаваныя антацыянамі.
Жоўты колер восеньскаму лісцю і зерням надае ксантафіл (xanthophyll), які ўдзельнічае ў фотасінтэзе нараўне з зялёным хларафілам.
Колер мачамачы здаровых жывёл вызначаецца арганічным пігментам — білірубінам, які ўтвараецца з гемаглабіна.
Жоўты колер яечнаму жаўтокжаўтку надае той жа ксантафіл, а таксама аранжавыякаратынаіды. Яны ўтрымоўваюцца ў зернях раслін, з'яданых птушкамі.
Пры гепатыце печань не можа перапрацоўваць білірубін. Вялікая колькасць білірубіну назапашваецца ў крыві, з-за чаго скура і бялкі вока жоўкнуць. Гэты сімптом завуць жаўтухажаўтухай.
Жоўць мае жоўты колер, таму ў сярэднія стагоддзі лекі з раслін жоўтага колеру давалі пры захворваннях печані. Дзіўна, але некаторыя з іх увайшлі ў навуковую медыцыну ў той жа ролі (дзьмухавец, гарычка).

Жоўтыя неарганічныя пігменты
Кадмій жоўты (кадміевы жоўты) — сульфід кадмія
Хромавы жоўты
Жоўтая охра

Сігнальныя колеры ў прамысловасці
Жоўты святло мае мінімальнае рассейванне у атмасфераатмасферы, таму выкарыстоўваецца як сігнальны, папераджальны колер; часта ў спалучэнні з чорнымі касымі палосамі — для падвышэння візуальнай кантрастнасці.

Жоўтым колерам Афарбоўка і маркіроўка балонаў з газамімаркіруюць балоны газаў, выкарыстаючы яго для:
указанні назваў газаў Азот, Бутылен, Вуглекіслата;
афарбоўкі балонаў для Аміяка;
нанясення паласы Сярністы ангідрыдсярністага ангідрыду, фрэона-22.

У культуры і этнаграфіі
Міфалогія і павер'і
Чувашы лічаць, што ад жаўтухажаўтухі добра дапамагаюць пёры Жаўтушкажаўтушкі (чув. 'Сар кайaк' — Жоўтая птушка). У лесе адшукваюць яе гняздо, выбіраюць жоўтыя пёры, замочваюць у вадзе, пасля чаго гэтай вадой мыюць цела хворага.

Сувязі з Кітаем і Ўсходам
У КітайКітаі жоўты колер сімвалізаваў адначасова жыццё і смерць. Мясціну мёртвых звалі «Жоўтымі ключамі», але жоўты журавель быў алегорыяалегорыяй неўміручасцьнеўміручасці.
Жоўты колер сімвалізаваў Кітай і кітайскага імператара. Кітайскія прастачыны ў мінулым не мелі правы апранацца ў жоўтае, паколькі гэта быў колер кіравальнай дынастыі.
Графітавыя алоўкі фарбуюць у жоўты колер. Гэты звычай звязаны з тым, што лепшы графіт быў у Кітаі. У мінулым у жоўты колер фарбавалі толькі кітайскія алоўкі.
Жоўтай расой («'жаўтатварымі'») завуць мангалоідная расамангалоідную расу, асабліва тых яе прадстаўнікоў, якія паходзяць з Азіі.
Жоўтае мора — названа так таму, што Хуанхэ Хуанхэ - рака якая ўпадае ў яго прыносіць шмат завісьвырабатаннага матэрыялу, замутняе ваду.

Культурныя асацыяцыі
Песня «Лісце жоўтыя над горадам кружацца» ПаулсРайманда Паулса на вершы ШаферанШаферана і Петэрса. .
Песня і мультфільм «Жоўтая падводная лодка, мультфільмYellow submarine» ('жоўтая падводная лодка') групы «Бітлз».
Песня («Жоўтая рака») брытанскай поп-групы Christie стала найбуйным і адзіным міжнародным хітом групы, заняўшы на недоўгачасовы час першае месца ў брытанскім ечарце сінглаў, другое — у Нямеччыне, 23-ю пазіцыю ў Billboard Hot 100гарачай сотні «Білборда».

. У рэгбі яна азначае выдаленне на 10 хвілін.

У вексілалогіявексілалогіі
Жоўты колер на сцяг Украіныдзяржаўным сцягу Ўкраіны — колер пшанічнага поля.
Жоўты колер на сцяг Мазамбікадзяржаўным сцягу Мазамбіка сімвалізуе багацце нетраў краіны.

Іншае аб жоўтым колеры

Неспрактыкаванага чалавека завуць жоўтаротам, таму што ў шматлікіх птушак дзюба птушанят жоўтая.
Жоўтая прэсаЖоўтай прэсай завецца нізкапробная прэса, якая ганяецца за сенсацыямі (часта выдуманымі ) і плёткамі. Гэты тэрмін паходзіць ад коміксу «Жоўтае дзіця» (The Yellow Kid), друкавальнага ў 1894—1898 гадах у газетах Нью-Ёрк Уорлд (New York World), якая выдаецца ПулітцэрДжозафам Пулітцэрам і Нью-Ёрк Джорнал Амерыкэн (New York Journal American). Абедзве газеты, акрамя друкавання коміксу, былі вядомыя тым, што паведамлялі аб забойствах, няшчасных выпадках на пажарах і г. д. з мэтай пацешыць сваіх чытачоў.
Па іншай версіі, назва пахабна ад адцення нізкаякаснай таннай паперы, на якой друкаваліся нізкапробныя выданні
Жоўтыя старонкі — падзел тэлефоннага даведніка, які утрымоўвае тэлефоны дзелавых арганізацый і ўстаноў, адсартаваных па катэгорыях. У папяровых даведніках гэты падзел друкуецца на паперы жоўтага колеру.
Таксі ў Нью-Ёрку і ў некаторых іншых месцах, школьны аўтобусшкольныя аўтобусы у КанадаКанадзе і ЗША і некаторыя аўтобусы ў ВялікабрытаніяВялікабрытаніі фарбуюць у жоўты колер.
Жоўтым колерам выфарбаваныя Паштовая скрыняпаштовыя скрыні у ЛітваЛітве.
Доўгі час у НідэрландыНідэрландах жоўты быў колерам грамадскі транспартграмадскага транспарта. У яго фарбавалі аўтобусы, трамвайтрамваі і пасажырскія цягнікі.
Жоўты колер часам сімвалізуе шчасце і супакой.
"Жоўтая хата" — гутарковы тэрмін, які азначае псіхіятрычную лякарню. Сцены ў псіхіятрычная лякарняпсіхіятрычных лякарнях часта фарбавалі ў жоўты колер. Лічылася, што гэта дзейнічае заспакаяльна на пацыентаў.
Жоўтым металам часта завуць золата.
Жоўты сплаў
Жоўтыя кнігі.

Астраномія
Жоўты карлік
Заўвагі



be.wikipedia.org